Ziz

Gigantyczny ptak z żydowskiej mitologii, który wyglądem przypominał gryfa. Ziz po rozłożeniu skrzydeł mógł przysłonić Słońce. Przypisywano mu przynależność do sfery niebiańskiej. Podobno gdy jego stopy spoczywają na ziemi, jego głowa sięga do samego nieba. Według podań ten olbrzymi ptak został stworzony przez Stwórcę z ognia, światła i wody wymieszanych z błotem. Wielkość Ziza jest porównywalny Lewiatanowi. Ziz uchodzi za pierwotną bestię, która rządzi niebem, natomiast Lewiatan jest pierwotnym stworzeniem mórz, a Behemot jest władcą tej ziemi. Według apokaliptyki żydowskiej Ziz zostanie zabity przez Mesjasza i podobnie jak Lewiatan oraz Behemot, podany sprawiedliwym na uczcie na Końcu Świata. Ptak ten jest porównywalny do perskiego Simurgha, sumeryjskiego Anzu i egipsko-arabskiego Feniksa, a także może być też identyfikowany z ptakiem Rok (Ruch).

Istnieje opowieść jak pewnego razu podróżni podczas żeglugi spostrzegli ptaka stojącego w wodzie, która zakrywała mu jedynie stopy, zaś jego głowa znajdowała się ponad nieboskłonem. Wędrowcy myśląc że jest płytko chcieli się wykąpać jednak zostali ostrzeżeni o wielkich głębinach w tym miejscu. Dowiedzieli się również, że tym ptakiem jest Ziz, a jego wielkie skrzydła chronią ziemię przed burzami południa i tylko dzięki nim ziemia jest stanie oprzeć się wiejącym wiatrom. Wśród przekazów znajduje się opis jak Ziz wyrzucił ze swojego gniazda zgniłe jajko. Płyn z niego jaja zalał sześćdziesiąt miast, natomiast wstrząs zmiażdżył trzysta cedrów. Przypadki takie należą do rzadkości ponieważ ptak ten delikatnie wysuwa jajka z gniazda.

Innym imieniem Ziza może być Renanin, gdyż jest niebiańskim śpiewakiem lub Sekwi gdyż jest powiązany z niebiańskimi regionami.

Zobacz też: Behemot, Lewiatan, Ptak-Rok, Simurgh